İran Rejimi, Ocak 2026 Protestoları İçin İlk Kadın Protestocuyu İdama Mahkum Etti

 

Fox News, İran rejiminin Tahran'daki Ocak 2026 hükümet karşıtı protestolara katıldığı gerekçesiyle Bita Hemmati'yi idama mahkum ettiğini bildiriyor.

İnsan hakları örgütlerine göre Hemmati, bu ayaklanmaya yanıt olarak idam edilen ilk kadın protestocu olacak ve üç kişiyle birlikte infaz riski taşıyor.

Paylaşım, rejimle müzakereye karşı uyarılar, internet kesintisi vurgusu ve muhalif lider Reza Pahlavi'yi destekleyen yoğun İranlı diaspora tepkileriyle gündem oluyor.

The Iranian regime is sentencing a woman to death for participating in the January 2026 anti-government protests in Tehran.

Human rights organizations say that Bita Hemmati will be the first female protester executed in response to the uprising, along with three others. pic.twitter.com/fdGGWKxf3N

— Fox News (@FoxNews) April 16, 2026

Bita Hemmati (bazı kaynaklarda Bita Ali-Hemati olarak da geçer), İran'da Ocak 2026'da Tahran'da patlak veren hükümet karşıtı protestolara katıldığı gerekçesiyle idama mahkum edilen bir kadındır. İnsan hakları örgütlerine göre, bu protesto dalgasıyla bağlantılı olarak idam cezası alan ve infaz riski taşıyan ilk kadın olarak kabul ediliyor. Tutuklanma ve Davanın Arka Planı

• Protestolar: Aralık 2025 sonu ve Ocak 2026 başında Tahran başta olmak üzere İran genelinde hükümet karşıtı gösteriler yaşandı. Rejim bu protestoları sert şekilde bastırdı; binlerce kişi gözaltına alındı ve idam cezaları verildi.
• Tutuklanma tarihi: Bita Hemmati, eşi Mohammadreza Majidi Asl (34 yaşında) ve aynı binada yaşayan Behrouz Zamaninezhad ile Kourosh Zamaninezhad ile birlikte 9 Ocak 2026'da (bazı raporlarda 19 Dey 1404) evlerinde sabaha karşı güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındı. Gözaltı sırasında darp edildikleri ve işkence gördükleri iddia ediliyor.
• Dört kişi aynı davada yargılandı ve aynı binada oturdukları için "gruplu eylem" suçlamasıyla ilişkilendirildi.

Suçlamalarİran rejimi tarafından yöneltilen başlıca suçlamalar şunlar:

• Protesto toplanmalarına katılmak ve slogan atmak.
• Beton blok, şişe ve yanıcı maddeler gibi nesneler fırlatmak (çatılardan atıldığı iddia ediliyor).
• Kamu malına zarar vermek.
• Patlayıcı ve silah kullanmak, güvenlik güçlerine zarar vermek.
• Ulusal güvenliği bozmak ve "ABD ile düşman gruplar adına operasyonel eylem" yürütmek (bu, sık kullanılan ağır bir suçlama).
• "Toplanma ve komplo kurma yoluyla ulusal güvenliğe karşı eylem" (5 yıl hapis cezasıyla birlikte).

İnsan hakları örgütleri (NCRI, HRANA, Hengaw, Abdorrahman Boroumand Center vb.), bu suçlamaların işkence altında alınan zorla itiraflara dayandığını ve yargılamanın adil olmadığını belirtiyor. Bita Hemmati'nin devlet televizyonunda yargı başkanı Gholamhossein Mohseni Ejei tarafından sorgulandığı bir video yayınlandı; bu, baskı altında yapılmış zorla itiraf olarak değerlendiriliyor. Yargılama ve Karar

• Mahkeme: Tahran Devrim Mahkemesi 26. Şubesi, hakim Iman Afshari başkanlığında.
• Karar: Dört sanığa da idam cezası + 5 yıl hapis + tüm mal varlıklarına el koyma cezası verildi. Karar Yüksek Mahkeme'ye temyiz için gönderildi.
• Yargılama süreci hızlı ve usulsüz olarak nitelendiriliyor: Bağımsız avukat erişimi yok, işkenceye dayalı deliller kullanılıyor.

Güncel Durum ve RiskŞu anda infaz tarihi net değil, ancak infazın yakında gerçekleşebileceği uyarısı yapılıyor. Bita Hemmati, bu protesto dalgasıyla bağlantılı ilk kadın idam mahkumu olarak öne çıkıyor. Rejim, protestoları bastırmak için toplu idam tehdidi kullanıyor; 2025'te en az 1.639 idam gerçekleştirildiği (48'i kadın) raporlandı ve bu sayı artıyor. Uluslararası Tepkiler

• Muhalif gruplar (NCRI) ve insan hakları örgütleri acil eylem çağrısı yapıyor.
• İran diasporası ve aktivistler, infazların durdurulması için BM, AB ve ABD'ye baskı yapıyor.
• Konu, rejimin müzakere süreçlerinde "değişim" iddialarına rağmen aynı baskı politikasını sürdürdüğü eleştirilerine yol açıyor. Birçok yorumda internet kesintisi (Digital Blackout) vurgusu yapılıyor; bu, baskıyı gizlemek için kullanılıyor.

Bu dava, İran'da protestolara verilen ağır cezaların tipik bir örneği. Bilgiler ağırlıklı olarak muhalif ve insan hakları kaynaklarından (NCRI, HRANA, IHR) geliyor; rejim medyası ise suçlamaları "terör ve şiddet eylemi" olarak yansıtıyor. Durum hızla değişebileceği için güncel gelişmeler takip edilmelidir.